پرسش و پاسخ شرعی | احکام نذر (پاسخ به 10 پرسش کاربردی)

اجازه از والدین برای نذر
پرسش: آیا لازم است فرزند از پدر و مادرش برای نذر اجازه بگیرد؟
پاسخ: برای نذر کردن، اجازه ی والدین لازم نیست و اگر نذر با شرایطش 2 انجام شود، باید به آن وفا کرد. 3

توجه:

نظر مراجع تقلید در مورد نهی پدر و مادر پس از نذر:
خامنه ای: پس از انعقاد نذر که با صیغه ی صحیح و شرایط آن انجام گرفته، وفای به نذر واجب است و والدین حق ندارند از انجام آن جلوگیری کنند. 4
سیستانی: در صورتی که والدین بعد از نذر از ادای نذر نهی کنند – به شرطی که نهی آنها از روی شفقت باشد – و مخالفت با آنان موجب آزارشان باشد نذر مُنحَل میشود. 5
مکارم: ا گر کارِ فرزند (ادای نذر) مای هی آزار پدر و مادر باشد در این صورت نذر او صحیح نیست. 6

 

نذر زن بدون اجازه ی شوهر
پرسش: آیا زن می تواند بدون اجازه ی شوهر از اموال خودش نذر کند؟
خامنه ای: به طور کلی اگر زن همراه شوهرش باشد، نذر او بدون اجازه ی شوهر باطل است و نذر زن در اموال خودش هم بدون اجازه ی شوهر بنابر احتیاط
واجب باطل است؛ البته این بدان معنا نیست که زن حق تصرف در اموال خودش را ندارد؛ بلکه نذر در چنین مواردی واجب الوفا نیست. 7
سیستانی: اگر نذر زن مزاحم حقوق شوهر باشد، بدون اجازه ی او باطل است و بنابر احتیاط واجب نذر زن در اموال خودش نیز بدون اجازه ی شوهر صحیح نیست؛ مگر در حج و زکات و صدقه و احسان به پدر و مادر و صله ی ارحام. 8
مکارم: نذر زن (چه از اموال شوهر یا از اموال خودش) ا گر مزاحم حق شوهر باشد باطل است؛ و ا گر مزاحم نباشد، احتیاط مستحب آن است که با اجاز هی او باشد. 9

توجه: 

اگر شوهر به همسرش اجازه دهد که نذر کند، پس از خواندن صیغه ی نذر 10 نمی تواند از انجام نذرمانع شود. 11

 

اجازه ی پس از نذر
پرسش: من مسأله ی شرعی را نمی دانستم و بدون اینکه به شوهرم اطلاع دهم نذر کردم؛ ولی اکنون که با شوهرم مطرح کردم او از نذر من رضایت دارد، آیا
نذرم صحیح است؟
خامنه ای و مکارم: نذر قبلی شما باطل است (می توانید مجددًا با اجازه ی شوهر نذر کنید). 12
سیستانی: نذر صحیح است (اجازه ی بعد از نذر هم کافی است). 13

 

منتفی شدن (از بین رفتنِ) موضوع نذر
پرسش :کسی نذر کرده در ایام محرم به عزاداران مسجد محل، شام بدهد؛ ولی هیأت امنای مسجد میگویند امسال خیرات زیاد است و برای عزاداران کفایت می
کند.آیا میتواند نذر را در زمان دیگری ادا کند؟
خامنه ای و سیستانی: ا گر برای مسجد محل و در همین ایام نذر کرده اید و حالا دیگر نیاز ندارند، موضوع نذر منتفی شده و دیگر عمل به آن واجب نیست، البته ا گر نذر خود را در سایر مساجد یا در زمان دیگری در همان مسجد محل صرف کنید، ثواب دارد (ولی ترک آن حرام نیست). 14
مکارم : در مواردی که اضافه دادن غذا، موجب اسراف می شود اگر می توانید (مشقت زیاد ندارد) باید به مساجد دیگری بدهید که در این ایام عزاداری می کنند و غذا نمی دهند یا غذا به انداز هی کافی نیست. 15

 

تغییر نذر قبل از گرفتن حاجت
پرسش: آیا قبل از گرفتن حاجتش می تواند نذر را تغییر دهد یا باطل نماید؟
پاسخ: ا گر صیغ هی نذر به صورت صحیح انجام شده، قابل تغییر نیست و باید پس از گرفتن حاجت ادا شود. 16

 

توجه:

1. در صورتی که بعد از برآورده شدن حاجت، نذرش را عمداً و با اختیار ادا نکند، کار حرامی مرتکب شده و باید کفار هی آن را بپردازد. 17 البته تا هنگامی که وقتادای نذر فرا نرسیده و تخلف نکرده است، کفاره واجب نمی شود، مثلاً نذر کرده بود که اگر پزشک شد، هر هفته پنجشنبه ها بیماران را به صورت رایگان پذیرش کند؛ ولی هنوز تا پزشک شدنش سال ها باقی مانده است و او هم تصمیم گرفته نذرش را تغییر دهد.

2.کفاره ی شکستن نذر به فتوای مقام معظم رهبری و آیت الله العظمی سیستانی اینچنین است: یا ده فقیر را اطعام کند یا آنان را لباس پوشاند و در صورتی که مقدور نباشد سه روز پیاپی روزه بگیرد و طبق فتوای آیت الله العظمی مکارم: اطعام شصت فقیر یا دو ماه پی در پی روزه گرفتن (یعنی سی و یک روز آن را پشت سر هم ب هجا آورد). 18

 

تهیه و تنظیم: حجت الاسلام علیرضا محمدی نژاد | نشریه ی جماعت / شماره ی چهارم؛ (1)


  • 1. مطابق با فتاوای آیات عظام: خامنه ای، سیستانی و مکارم شیرازی.
  • 2. شرایط صحت نذر: 1. خواندن صیغه ی نذر (چگونگی صیغه ی نذر در ادامه خواهد آمد) 2. متعلق نذر (آنچه در نذر بیان شده انجام یا ترک شود( باید رُجحان (رتری و فضیلت) داشته باشد؛
  • 3. چیزی که نذر می کند، باید برای نذر کننده مقدور باشد و مشقت فراوان و ضرر قابل توجه نداشته باشد؛
  • 4. نذر کننده باید عاقل، بالغ، دارای اختیار و قصد باشد و ا گر در مورد مال خود نذر کرده، مَحجور (مثل ور شکسته) نباشد؛
  • 5. در مواردی که اجازه لازم است، باید با اجازه نذر کند.
  • 3. خامنه ای: استفتا؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج 3، م 708 ؛ مکارم، توضیح المسائل، م 2279 و استفتائات جدید، ج 2، س 1252 .
  • 4. خامنه ای: استفتا.
  • 5. سیستانی، منهاج الصالحین، ج 3، م 708 و توضیح المسائل، م 2663 .
  • 6. مکارم، توضیح المسائل، م 2279 و استفتائات جدید، ج 2، س 1252 .
  • 7. خامنه ای، رساله آموزشی، ج 2، ص 273 و  274 و استفتا.
  • 8. سیستانی، توضیح المسائل، م 2661 و استفتا.
  • 9. مکارم، توضیح المسائل، م 2277 و استفتائات جدید، ج 4، با استفاده از س 799 و استفتا.
  • 10 . مکارم: بنابر احتیاط واجب.
  • 11 . خامنه ای، رساله آموزشی، ج 2، ص 274 ؛ سیستانی و مکارم: توضیح المسائل مراجع، م 2645 .
  • 12 . توضیح المسائل مراجع، م 2644 .
  • 13 . سیستانی، توضیح المسائل، م 2661
  • 14 . خامنه ای، با استفاده از استفتائات؛ سیستانی، توضیح المسائل، با استفاده از م 2677 و استفتائات پایگاه اطلاع رسانی دفتر.
  • 15 . مکارم، با استفاده از استفتائات سایت.
  • 16 . خامنه ای رساله ی آموزشی، ج 2، ص 272 تا 274 و استفتا؛ سیستانی و مکارم: استفتا.
  • 17 . توضیح المسائل مراجع، م 2669 .
  • 18 . توضیح المسائل مراجع، م 2654 ؛ خامنه ای رساله ی آموزشی، ج 2، ص 276 و استفتا؛ سیستانی، توضیح المسائل، م 2658 و م 2687 و استفتا؛ مکارم، با استفاده از استفتائات موجود در پایگاه اطلاع رسانی دفتر.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.