پرسش و پاسخ شرعی | احکام نماز جماعت (پاسخ به 10 پرسش کاربردی)

اقتدا پیش از تکبیر گفتن صفهای جلو

پرسش: آیا در نماز جماعت باید صبر کنیم تا مأمومینی که در ص فهای جلوی ما هستند تکبیر بگویند و سپس به نماز جماعت اقتدا کنیم؟

پاسخ: خیر، لازم نیست صبر کنید تا همه تکبیر بگویند؛ بلکه اگر مأمومینی که در صفهای جلو هستند آماده ی اقتدا کردن و تکبیر گفتن هستند، شما میتوانید اقتدا کنید و به نیت جماعت وارد نماز شوید.

 

اقتدا در رکوع و نرسیدن به امام

پرسش: به امام جماعت اقتدا کردم و به مقدار رکوع هم خم شدم، ولی به رکوع امام نرسیدم، حکم نمازم چیست؟

خامنه ای: نمازتان به صورت فرادا صحیح است(باید نماز را به صورت فرادا ادامه دهید و تمام کنید). 3

سیستانی: میتوانید نماز را فرادا تمام کنید و میتوانید برای رسیدن به رکعت بعد نماز را قطع کنید و دوباره به جماعت اقتدا کنید. 4

مکارم: نمازتان را به صورت فرادا تمام کنید و بنابر احتیاط واجب دوباره آن نماز را بخوانید (اعاده کنید). 5

توجه:

1. به فتوای مقام معظم رهبری و آیت ا لله العظمی مکارم، اگر مأموم شک کند که در رکوع به امام جماعت رسیده یا نه، همان حکم مسأله ی بالا را دارد؛ ولی
آیت الله سیستانی میفرمایند: چنانچه بعد از رکوع شک کند، نماز جماعت صحیح است و در غیر اینصورت میتواند نماز را به نیت فرادا تمام کند. 6

2. اگر مأموم وقتی به رکوع امام برسد که امام ذکرش را تمام کرده، ولی هنوز در حال رکوع است، نمازش به جماعت صحیح است.

 

اقتدا در قنوت
پرسش: آیا در قنوت نماز جماعت هم می توان اقتدا کرد؟
پاسخ: اشکالی ندارد. 8

 

سر از رکوع برداشتن، پیش از امام

پرسش: ا گر به اشتباه (سهوا) پیش از امام سر از رکوع برداریم، چه وظیفه ای داریم؟

پاسخ: چنانچه امام در رکوع باشد باید به رکوع برگردید و با امام سر بردارید و در این صورت زیاد شدن رکوع که رکن است، نماز را باطل نمیکند. 9

توجه:

طبق فتوای آیات عظام خامنه ای و مکارم: ا گر برای تبعیت از امام دوباره به رکوع برگردید، ولی پیش از رسیدن به رکوع امام، ایشان )امام جماعت( سر از رکوع بردارد، نمازتان باطل است و آیت الله العظمی سیستانی نیز فرموده اند: بنابر احتیاط واجب نماز باطل است. 10

 

انجام اعمال جلوتر از امام
پرسش: ا گر کسی جلوتر از امام جماعت، اعمال نماز را انجام بدهد، نمازش چه حکمی دارد؟
خامنه ای و مکارم: ا گر عمدا پیش از امام انجام دهد، گناه کرده، ولی نمازش صحیح است؛ ولی ا گر دو رکن پشت سر هم از امام جلو یا عقب بیفتد، نمازش به فرادا صحیح است، هر چند احتیاط مستحب این است که نمازش را دوباره بخواند. 11
سیستانی: ا گر عمدا باشد نمازش به جماعت باطل است و در صورتی که از آن پس به وظیفه ی فرادا عمل کند، نمازش (به صورت فرادا) صحیح است. 12

توجه:

به غیر از تکبیر ةالاحرام، متابعت از امام در خواندن یها و ذکرهای نماز، لازم نیست، ا گر چه احتیاط مستحب این است که ذکرها و خواندنی های نماز را کمی بعد از امام بخواند، خصوصا اگر آ نها را بشنود یا بداند امام چه وقت میگوید. 13

 

متابعت در نماز جماعت
پرسش: به طور کلی در کجاها مأموم باید برای متابعت از امام برگردد و با او رکوع و سجده را به جا آورد؟
پاسخ: زمانیکه مأموم به اشتباه (سهوا) پیش از امام به رکوع یا سجده برود، باید برای متابعت با امام برگردد، ولی اگر عمدا رکوع کند یا به سجده برود (با اینکه میدانسته نباید زودتر از امام اعمال نماز را انجام دهد)، متابعت جایز نیست، زیرا موجبِ زیادی عمدی میشود. 14

تذکر: آی تا للهالعظمی مکارم م یفرمایند: در این صورت، احتیاط اتمام نماز و سپس اعاده ی آن است.

 

عدم متابعت
پرسش: در جایی که مأموم باید برای متابعت برگردد، چنانچه عمدا برنگردد، نمازش چه حکمی دارد؟
خامنه ای: نمازش به جماعت صحیح است، ولی گناه کرده است.(البته ا گر دیر و زود عمل کردن درکارها و افعال نماز، باعث شود که بگویند: به جماعت
نماز نمیخواند، نمازش به جماعت باطل است). 15
سیستانی: نمازش به جماعت باطل است و باید نمازش را به صورت فرادا تمام کند. 16
مکارم: بنابر احتیاط واجب نمازش باطل است. 17

 

تجافی در رکعت دوم نماز جماعت
پرسش: آیا کسی که در رکعت دوم، به نماز جماعت رسیده، هنگام تشهدِ امام باید به حالت تجافی (نیمخیز) بنشیند؟
پاسخ: بنابر احتیاط واجب، باید در موقع تشهد به حال تجافی بنشیند، ولی ذکر تشهد واجب نیست. 18

 

تبدیل نیت از جماعت به فرادا
پرسش: آیا نمازگزار میتواند در همه جای نماز نیت خود را از جماعت به فُرادا تبدیل کند؟
خامنه ای: بله، در هر کجای نماز میتوان نیت فُرادا کرد.
مکارم: بدون عذر نم یتوان از جماعت جدا شد و نیت فُرادا 19 کرد، خواه از اول تصمیم بر این کار داشته باشد یا در بین نماز. 20

توجه:

طبق فتوای آیات عظام خامنه ای و سیستانی، اگر کسی در بین نماز مردد شود که نمازش را فرادا کند یا به جماعت ادامه دهد، تا وقتی تصمیم به فرادا ندارد، نمازش به جماعت صحیح است؛ ولی آیت الله العظمی مکارم  میفرمایند: این شخص بنابر احتیاط واجب نمازش به جماعت صحیح نیست.21

 

نماز فرادا هنگام اقامه نماز جماعت
پرسش: کسان یکه با وجود برپایی نماز جماعت، به صورت فرادا نماز میخوانند، نمازشان چه حکمی دارد؟
پاسخ: چنانچه این عمل موجب تضعیف نماز جماعت یا بی احترامی و هتک حرمت به امام جماعت محسوب شود، فرادا خواندن آ نها حرام است. 22

 

تهیه و تنظیم: حجت الاسلام علیرضا محمدی نژاد | نشریه ی جماعت / شماره ی اول؛ (1)


1. مطابق با فتاوای آیات عظام: خامن های، سیستانی و مکارم شیرازی.
2 . العرو ةالوثقی مع تعلیقات، ج 2، فصل فی شرائطال جماعة، م 20 ؛ خامن های،
سایت (leader.ir)، نماز جماعت؛ سیستانی، المسائل المنتخبة، م 387 .
3 . توضیح المسائل مراجع، م 1427 .
4 . توضیح المسائل مراجع، م 1427 .
5 . توضیح المسائل مراجع، م 1427 .
6 . خامن های، سایت(leader.ir) ؛ سیستانی و مکارم، توضی حالمسائل مراجع، م 1427 .
7 . توضیح المسائل مراجع، م 1427 . | 8 . خامنه ای، سیستانی و مکارم: استفتا.
9 . توضیح المسائل مراجع، م 1471 . | 10 . توضیح المسائل مراجع، م 1471 .
11 .خامنه ای، استفتا؛ مکارم، توضیح المسائل مراجع، م 1470 .
12 . سیستانی، توضیح المسائل مراجع، م 1470 .
13 . العرو ةالوثقی مع تعلیقات، ج 2، فصل فی احکام الجماعة، م 13 ؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج 1، م 815 .
14 . العرو ةالوثقی مع تعلیقات، ج 2، فصل فی احکام الجماعة، م 12 .
15 . خامنه ای: استفتا.
16 . سیستانی، منهاج الصالحین، ج 1، م 817 .
17 . مکارم، توضیح المسائل، م 1283 .
18 . خامنه ای، سایت(leader.ir)، نماز جماعت؛ سیستانی، المسائل المنتخبة،م 391 ؛ مکارم، سایت) .makarem.ir
19 . خامنه ای، سایت (leader.ir)، نماز جماعت.
20 . مکارم، توضیح المسائل، م 1248 .
21 . العرو ةالوثقی مع تعلیقات، ج 2، الجماعة، م 20 .
22 . خامنه ای، سایت (leader.ir)، نماز جماعت؛ سیستانی، سایت (Sistani.org)، نماز جماعت؛ مکارم، استفتائات جدید، ج 1، س 258 .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.